211 lines
8.1 KiB
Plaintext
211 lines
8.1 KiB
Plaintext
{
|
||
"cells": [
|
||
{
|
||
"cell_type": "markdown",
|
||
"metadata": {},
|
||
"source": [
|
||
"# 霍尔效应实验数据处理 (Hall Effect)\n",
|
||
"\n",
|
||
"本 Notebook 用于对霍尔效应实验中直接测得的霍尔电压 $V_H$ 及零磁场电导电压 $V_\\sigma$ 进行线性拟合、导电类型判别、物理参数计算(电导率 $\\sigma$、霍尔灵敏度 $K_H$、霍尔系数 $R_H$、载流子浓度 $n$ 与迁移率 $\\mu$)及完整的不确定度传递分析。\n",
|
||
"\n",
|
||
"---\n",
|
||
"### 实验原理与数学公式\n",
|
||
"\n",
|
||
"#### 1. 霍尔效应基本关系与载流子类型判别\n",
|
||
"将通有控制工作电流 $I_s$ 的半导体薄片置于垂直磁场 $B$ 中,受洛伦兹力偏转产生横向霍尔电压 $V_H$:\n",
|
||
"$$V_H = K_H \\cdot I_s \\cdot B$$\n",
|
||
"* 若 $V_H > 0$:空穴导电,判定为 **P 型半导体**;\n",
|
||
"* 若 $V_H < 0$:电子导电,判定为 **N 型半导体**。\n",
|
||
"\n",
|
||
"#### 2. 磁场计算(螺线管)\n",
|
||
"励磁电流为 $I_m$,螺线管中心磁场强度满足:\n",
|
||
"$$B = k_{\\mathrm{sol}} \\cdot I_m = \\left(\\mu_0 \\frac{N}{L_{\\mathrm{sol}}}\\right) I_m$$\n",
|
||
"\n",
|
||
"#### 3. 电导率 $\\sigma$ 计算\n",
|
||
"在零磁场 ($I_m = 0$) 条件下测定不同工作电流 $I_s$ 下沿长度方向的电位差 $V_\\sigma$。线性回归斜率即为霍尔片电阻 $R = V_\\sigma / I_s$,则材料电导率为:\n",
|
||
"$$\\sigma = \\frac{L}{R \\cdot b \\cdot d}$$\n",
|
||
"* $L$:电极间距(长度);$b$:霍尔片宽度;$d$:霍尔片厚度。\n",
|
||
"\n",
|
||
"#### 4. 霍尔系数 $R_H$、载流子浓度 $n$ 与迁移率 $\\mu$\n",
|
||
"* 霍尔系数:$R_H = |K_H| \\cdot d$\n",
|
||
"* 载流子浓度:$n = \\frac{1}{R_H \\cdot e} = \\frac{1}{|K_H| \\cdot e \\cdot d}$($e = 1.602 \\times 10^{-19}\\,\\mathrm{C}$)\n",
|
||
"* 载流子迁移率:$\\mu = \\sigma \\cdot R_H = \\sigma \\cdot |K_H| \\cdot d$\n",
|
||
"\n",
|
||
"#### 5. 回归斜率不确定度与相对误差合成\n",
|
||
"* 线性回归斜率 $k$ 的不确定度:$u(k) = |k| \\sqrt{\\frac{1/r^2 - 1}{N - 2}}$\n",
|
||
"* 各物理量相对不确定度传递:\n",
|
||
"$$u_r(\\sigma) \\approx \\frac{u(R)}{R}, \\quad u_r(K_H) \\approx \\frac{u(k_1)}{k_1}, \\quad u_r(n) = u_r(K_H), \\quad u_r(\\mu) = \\sqrt{u_r^2(\\sigma) + u_r^2(K_H)}$$"
|
||
],
|
||
"id": "c151d3bfb3ac3774"
|
||
},
|
||
{
|
||
"cell_type": "code",
|
||
"execution_count": null,
|
||
"metadata": {},
|
||
"outputs": [],
|
||
"source": [
|
||
"import math\n",
|
||
"from python.utils import scientific_round, linear_regression\n",
|
||
"\n",
|
||
"print(\"霍尔效应计算与回归分析模块加载完成。\")"
|
||
],
|
||
"id": "ebdba69fe30f7d93"
|
||
},
|
||
{
|
||
"cell_type": "markdown",
|
||
"metadata": {},
|
||
"source": [
|
||
"### 1. 物理常数与霍尔元件几何尺寸"
|
||
],
|
||
"id": "eb6332ab0ffbedaf"
|
||
},
|
||
{
|
||
"cell_type": "code",
|
||
"execution_count": null,
|
||
"metadata": {},
|
||
"outputs": [],
|
||
"source": [
|
||
"# 基本物理常量\n",
|
||
"e_charge = 1.602e-19 # 元电荷 (C)\n",
|
||
"mu_0 = 4.0 * math.pi * 1e-7 # 真空磁导率 (T·m/A)\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 霍尔元件几何尺寸 (mm -> m)\n",
|
||
"d_mm = 0.095 # 厚度 d (mm)\n",
|
||
"b_mm = 0.235 # 宽度 b (mm)\n",
|
||
"L_mm = 0.270 # 电极间距 L (mm)\n",
|
||
"\n",
|
||
"d = d_mm * 1e-3\n",
|
||
"b = b_mm * 1e-3\n",
|
||
"L = L_mm * 1e-3\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 螺线管磁场比值常数 k_sol = B / Im (T/A)\n",
|
||
"k_sol = 0.00209\n",
|
||
"\n",
|
||
"print(f\"霍尔元件尺寸: L={L_mm} mm, b={b_mm} mm, d={d_mm} mm\")\n",
|
||
"print(f\"螺线管比值: k_sol = {k_sol} T/A\")"
|
||
],
|
||
"id": "964b32703abf7887"
|
||
},
|
||
{
|
||
"cell_type": "markdown",
|
||
"metadata": {},
|
||
"source": [
|
||
"### 2. 实验测量数据输入\n",
|
||
"> **包含三组数据**:\n",
|
||
"> 1. 固定 $I_m$,测量 $V_H$ 随 $I_s$ 的变化;\n",
|
||
"> 2. 固定 $I_s$,测量 $V_H$ 随 $I_m$ 的变化;\n",
|
||
"> 3. 零磁场下测量 $V_\\sigma$ 随 $I_s$ 的变化。"
|
||
],
|
||
"id": "bae2c240cece3f2a"
|
||
},
|
||
{
|
||
"cell_type": "code",
|
||
"execution_count": null,
|
||
"metadata": {},
|
||
"outputs": [],
|
||
"source": [
|
||
"# --- 1. VH vs Is 数据 (固定 Im = 600 mA) ---\n",
|
||
"Im_fixed_mA = 600.0\n",
|
||
"B_fixed = k_sol * (Im_fixed_mA * 1e-3) # T\n",
|
||
"Is_1 = [0.20 * (i + 1) for i in range(10)] # mA: 0.20 ~ 2.00\n",
|
||
"# 实测 VH 带符号读数 (mV)\n",
|
||
"VH_signed_1 = [-1.52, -3.05, -4.58, -6.11, -7.63, -9.16, -10.68, -12.21, -13.74, -15.26]\n",
|
||
"VH_abs_1 = [abs(x) for x in VH_signed_1]\n",
|
||
"\n",
|
||
"# --- 2. VH vs Im 数据 (固定 Is = 1.50 mA) ---\n",
|
||
"Is_fixed_mA = 1.50\n",
|
||
"Im_2 = [100.0, 150.0, 200.0, 250.0, 300.0, 350.0, 400.0, 450.0, 500.0, 550.0, 600.0] # mA\n",
|
||
"VH_signed_2 = [-1.91, -2.87, -3.82, -4.78, -5.73, -6.69, -7.64, -8.60, -9.55, -10.51, -11.46] # mV\n",
|
||
"VH_abs_2 = [abs(x) for x in VH_signed_2]\n",
|
||
"\n",
|
||
"# --- 3. Vσ vs Is 数据 (零磁场 Im = 0) ---\n",
|
||
"Is_3 = list(Is_1) # mA\n",
|
||
"Vsigma = [45.2, 90.5, 135.8, 181.0, 226.3, 271.5, 316.8, 362.0, 407.3, 452.5] # mV\n",
|
||
"\n",
|
||
"print(\"实验数据载入完成。\")"
|
||
],
|
||
"id": "b944163d5b6fa5f7"
|
||
},
|
||
{
|
||
"cell_type": "markdown",
|
||
"metadata": {},
|
||
"source": [
|
||
"### 3. 线性回归分析与参数计算"
|
||
],
|
||
"id": "913d723bf7836a79"
|
||
},
|
||
{
|
||
"cell_type": "code",
|
||
"execution_count": null,
|
||
"metadata": {},
|
||
"outputs": [],
|
||
"source": [
|
||
"# 1. 回归 1: VH(mV) vs Is(mA) -> 斜率单位 mV/mA = V/A\n",
|
||
"k1, b1, r1, uk1 = map(float, linear_regression(Is_1, VH_abs_1))\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 2. 回归 2: VH(mV) vs Im(mA)\n",
|
||
"k2, b2, r2, uk2 = map(float, linear_regression(Im_2, VH_abs_2))\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 3. 回归 3: Vσ(mV) vs Is(mA) -> 样品电阻 R (Ω)\n",
|
||
"R_sample, b3, r3, u_R = map(float, linear_regression(Is_3, Vsigma))\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 导电类型判定\n",
|
||
"carrier_type = \"P 型 (空穴导电)\" if sum(VH_signed_1)/len(VH_signed_1) > 0 else \"N 型 (电子导电)\"\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 电导率 σ = L / (R · b · d)\n",
|
||
"sigma = L / (R_sample * b * d)\n",
|
||
"u_r_sigma = abs(u_R / R_sample)\n",
|
||
"u_sigma = sigma * u_r_sigma\n",
|
||
"sigma_final, u_sigma_final = scientific_round(sigma, u_sigma)\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 霍尔灵敏度 KH = k1 / B_fixed\n",
|
||
"KH = k1 / B_fixed\n",
|
||
"u_r_KH = abs(uk1 / k1)\n",
|
||
"u_KH = KH * u_r_KH\n",
|
||
"KH_final, u_KH_final = scientific_round(KH, u_KH)\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 霍尔系数 RH = KH * d\n",
|
||
"RH = KH * d\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 载流子浓度 n = 1 / (RH · e)\n",
|
||
"n_carrier = 1.0 / (RH * e_charge)\n",
|
||
"u_n = n_carrier * u_r_KH\n",
|
||
"n_final, u_n_final = scientific_round(n_carrier, u_n)\n",
|
||
"\n",
|
||
"# 迁移率 μ = σ · RH\n",
|
||
"mu = sigma * RH\n",
|
||
"u_r_mu = math.sqrt(u_r_sigma**2 + u_r_KH**2)\n",
|
||
"u_mu = mu * u_r_mu\n",
|
||
"mu_final, u_mu_final = scientific_round(mu, u_mu)\n",
|
||
"\n",
|
||
"print(\"=\" * 55)\n",
|
||
"print(\" 霍 尔 效 应 实 验 结 果 汇 总 \")\n",
|
||
"print(\"=\" * 55)\n",
|
||
"print(f\"材料导电类型 : {carrier_type}\")\n",
|
||
"print(f\"VH-Is 回归斜率 k1 : {k1:.4f} V/A (r={r1:.4f})\")\n",
|
||
"print(f\"VH-Im 回归斜率 k2 : {k2:.4f} V/A (r={r2:.4f})\")\n",
|
||
"print(f\"样品内阻 R (斜率k3): {R_sample:.4f} Ω (r={r3:.4f})\")\n",
|
||
"print(\"-\" * 55)\n",
|
||
"print(f\"电导率 σ : {sigma_final} ± {u_sigma_final} S/m\")\n",
|
||
"print(f\"霍尔灵敏度 |KH| : {KH_final} ± {u_KH_final} V/(A·T)\")\n",
|
||
"print(f\"霍尔系数 RH : {RH:.4e} m³/C\")\n",
|
||
"print(f\"载流子浓度 n : {n_final} ± {u_n_final} m⁻³\")\n",
|
||
"print(f\"载流子迁移率 μ : {mu_final} ± {u_mu_final} m²/(V·s)\")\n",
|
||
"print(\"-\" * 55)\n",
|
||
"print(f\"相对不确定度 u_r(σ) : {u_r_sigma*100:.2f}%\")\n",
|
||
"print(f\"相对不确定度 u_r(KH): {u_r_KH*100:.2f}%\")\n",
|
||
"print(f\"相对不确定度 u_r(μ) : {u_r_mu*100:.2f}%\")\n",
|
||
"print(\"=\" * 55)"
|
||
],
|
||
"id": "7f25b56c710f5a1f"
|
||
}
|
||
],
|
||
"metadata": {
|
||
"language_info": {
|
||
"name": "python"
|
||
}
|
||
},
|
||
"nbformat": 4,
|
||
"nbformat_minor": 5
|
||
}
|